W kontekście wystawy „Erich Maria Remarque – Militanter Pazifist“ / „Erich Maria Remarque – bojowy pacyfista”, prezentowanej w Książnicy Pomorskiej w Szczecinie w dniach 5-27 listopada 2025 r., odbył się cykl wykładów otwartych związanych z nią tematycznie.
W Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica odbyły się dwa bardzo ciekawe spotkania z Delfiną Kotlińską z Muzeum Narodowego w Warszawie oraz dr. Maciejem Pieczyńskim z Instytutu Literatury i Nowych Mediów US. Delfina Kotlińska w swoim wykładzie „W cieniu literatury: O twórczości rysunkowej Ericha Marii Remarque’a“ opowiedziała o – do tej pory niezbadanym – obszarze związanym z twórczością plastyczną pisarza. Odkryła artystę jako miłośnika, znawcę i konesera sztuki, ale i osobę przywiązującą ogromną wagę do swojego społecznego i modowego wizerunku. Wykład dra Macieja Pieczyńskiego „Pisarze rosyjscy przeciwko wojnie. Od Tołstoja do Wyrypajewa, Głuchowskiego i Akunina” łączyło z twórczością Remarque’a zagadnienie pacyfizmu. Badacz Instytutu Literatury i Nowych Mediów US przedstawił krytyczno-historyczną analizę postawy wobec wojny na przykładzie twórczości pisarskiej Lwa Tołstoja. Opowiedział także, jak wygląda współczesny pacyfizm, wyrażany na co dzień przez pisarzy rosyjskich – głównie biorących udział w konkursie „LUBIMOWKA – Dramaturgia przeciwko wojnie” – wobec trwającej krwawej napaści Rosji na Ukrainę.
Natomiast w Bibliotece Międzywydziałowej US w kampusie przy al. Piastów odbyły się wykłady otwarte w języku angielskim, francuskim i niemieckim, w których wzięli udział nie tylko pracownicy oraz studentki i studentki Wydziału Humanistycznego, ale także uczennice i uczniowie IX LO w Szczecinie pod opieką pani Joanny Grzechulskiej.
Już następnego dnia po otwarciu wystawy dr prof. US Uwe Zagratzki, inicjator zorganizowania w Szczecinie wystawy poświęconej Remarque’owi, który podobnie jak niemiecki pisarz pochodzi z Osnabrücku, a równocześnie przez kilka lat związany był z Instytutem Anglistyki US, wygłosił wykład „Canadian War Novels from Past to Present – An Overview“, w którym naświetlił problematykę wojenną poruszaną w prozie kanadyjskiej. W kolejnym tygodniu listopada szczecińscy romaniści i miłośnicy języka francuskiego mogli wysłuchać wykładu dra Łukasza Świercza z Instytutu Literatury i Nowych Mediów US zatytułowanego „La terre (im)promise. L’image de la France de l’entre-deux-guerres dans L’Arc de triomphe d’Erich Maria Remarque”. We wstępie do wykładu prof. dr hab. Beata Kędzia-Klebeko przybliżyła słuchaczom obraz Europy w okresie I wojny światowej, natomiast dr Świercz opowiedział o obrazie Francji międzywojnia nakreślonym w jednej z najsłynniejszych powieści Ericha Marii Remarque’a Łuk Triumfalny. W tym kontekście opisał także sytuację emigrantów niemieckich w okresie III Rzeszy, traktujących Paryż jak ‘ziemię obiecaną’, którą jednak wskutek zajęcia Francji przez wojska niemieckie w czerwcu 1940 roku musieli opuścić, by udać się na dalszą tułaczkę. Tydzień później dr hab. prof. US Dorota Sośnicka opowiedziała szczecińskim germanistkom i germanistom oraz uczennicom i uczniom IX LO w Szczecinie o losach niemieckich emigrantów w Szwajcarii, w której Erich Maria Remarque osiadł już w 1932 roku, kupując dzięki tantiemom uzyskanym z ekranizacji powieści Na zachodzie bez zmian słynną willę Casa Monte Tabor w Porto Ronco w szwajcarskim kantonie Ticino. W kontekście losów Remarque’a literaturoznawczyni z Instytutu Literatury i Nowych Mediów US ukazała prawdziwy obraz neutralnej Szwajcarii w okresie III Rzeszy i omówiła nie zawsze chlubne i solidarne zachowanie szwajcarskich pisarzy wobec ich niemieckich kolegów uciekających przed nazistami.
Wystawę oraz związane z nią wykłady otwarte zorganizowano w ramach współpracy między Erich Maria Remarque-Friedenszentrum w Osnabrücku (Centrum Pokoju im. E.M. Remarque’a) i Wydziałem Humanistycznym oraz Instytutem Literatury i Nowych Mediów Uniwersytetu Szczecińskiego, a także Książnicą Pomorską i Biblioteką Międzywydziałową US.
